logo
کیوپیکتاخبار و مقالاتسیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر چیست؟

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر چیست؟

اعلام حریق
سیستم اعلام حریق آدرس پذیر
avatar

الهه کمالی

۲۵ آبان ۱۴۰۵

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر (Addressable Fire Alarm System) نوعی سیستم ایمنی بوده که وضعیت دتکتورها، شستی‌ها و سایر تجهیزات را به کنترل پنل مرکزی گزارش می‌دهد. در این سیستم هر تجهیز یک شناسه مخصوصی دارد و کنترل پنل می‌تواند مشخص کند که کدام تجهیز هشدار یا خطا داده است. این ویژگی پیدا کردن محل هشدار و بررسی مشکل را آسان‌تر می‌کند. در ادامه این مقاله از کیوپیکت با صفر تا صد سیستم اعلام حریق آدرس پذیر آشنا می‌شوید.

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر چگونه کار می‌کند؟

در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر، کنترل پنل از طریق مداری به نام SLC به دتکتورها، شستی‌ها و ماژول‌ها متصل است. پنل به‌طور مرتب وضعیت این تجهیزات را بررسی کرده و اطلاعاتی دریافتی از آن‌ها را پردازش می‌کند.

نحوه عملکرد سیستم اعلام حریق به این صورت است:

  1. بررسی تجهیزات: پنل به‌طور مرتب وضعیت تجهیزات را کنترل می‌کند.
  2. تشخیص حریق:  اگر دتکتوری دود، حرارت یا نشانه‌ای از حریق تشخیص دهد، آن را به پنل گزارش می‌کند.
  3. شناسایی تجهیز: پنل با استفاده از آدرس اختصاصی، مشخص می‌کند کدام تجهیز هشدار داده است.
  4. نمایش هشدار:  پنل نام یا آدرس تجهیز و در صورت ثبت اطلاعات، محل نصب آن را نمایش می‌دهد.
  5. فعال‌سازی هشدارها:  پنل طبق تنظیمات سیستم، آژیرها، چراغ‌های هشدار و خروجی‌های کنترلی را فعال می‌کند.

همچنین، ماژول‌های ورودی و خروجی به سیستم کمک می‌کنند تا با تجهیزات و سامانه‌های دیگر ارتباط برقرار کند؛ برای مثال، اطلاعاتی را از آن‌ها دریافت کند یا فرمانی برایشان بفرستد.

کنترل پنل اعلام حریق آدرس پذیر

اجزای سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر کدام‌اند؟

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر از چند بخش تشکیل شده است که هر کدام وظیفه مشخصی دارند:

۱. کنترل پنل مرکزی (Addressable FACP):

کنترل پنل، بخش اصلی سیستم بوده که اطلاعات تجهیزات را دریافت و بررسی می‌کند. این دستگاه همچنین هشدارها و خطاها را نمایش داده، رویدادها را ثبت کرده و در صورت پشتیبانی، فرمان‌های کنترلی را اجرا می‌کند.

۲. تجهیزات تشخیص حریق

این تجهیزات شامل دتکتورهای اعلام حریق بوده که نشانه‌های آتش‌سوزی را شناسایی و به کنترل پنل گزارش می‌کنند. انواع مهم آن‌ها عبارت‌اند از:

  • دتکتور دودی: دود را تشخیص می‌دهد.
  • دتکتور حرارتی: افزایش دما یا رسیدن آن به حد مشخص را تشخیص می‌دهد.
  • دتکتور ترکیبی: چند نشانه مانند دود و حرارت را هم‌زمان بررسی می‌کند.
  • دتکتور شعله: شعله را از طریق تابش آن شناسایی می‌کند.
  • دتکتور پرتوی (Beam): دود را در فضاهای بزرگ با استفاده از پرتو نوری تشخیص می‌دهد.
  • دتکتور مکشی (ASD): با نمونه‌برداری از هوای محیط، وجود دود را تشخیص می‌دهد.

نکته: بعضی از دتکتورهای شعله، گاز و مکشی مستقیماً به مدار آدرس‌پذیر وصل نمی‌شوند و برای ارتباط با پنل به ماژول یا رابط سازگار نیاز دارند.

۳. شستی اعلام حریق (MCP)

شستی برای اعلام دستی حریق استفاده می‌شود. با فشردن آن، پنل آدرس شستی و در صورت ثبت اطلاعات، محل نصب آن را نمایش می‌دهد.

۴. ماژول ورودی (Monitor Module)

ماژول‌های ورودی در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر، برای دریافت و انتقال وضعیت تجهیزات جانبی مانند فلوسوئیچ، شیرهای نظارتی و سایر تجهیزات دارای کنتاکت به پنل مرکزی استفاده می‌شود. این ماژول وضعیت تجهیزات متصل را پایش کرده و در صورت تغییر شرایط، اطلاعات را با آدرس اختصاصی خود به پنل ارسال می‌کند. 

۵. ماژول خروجی (Control Module)

این ماژول فرمان پنل را به تجهیزات دیگر منتقل می‌کند. برای مثال، می‌توان از آن برای کنترل فن تخلیه دود، برخی تجهیزات آسانسور یا سامانه اطفای حریق استفاده کرد؛ البته این کار به طراحی و سازگاری تجهیزات بستگی دارد.

۶. آژیر، فلاشر و تجهیزات هشداردهنده

این تجهیزات با پخش هشدار صوتی یا نوری افراد را از وقوع حریق آگاه می‌کنند. بعضی از آن‌ها آدرس مستقل دارند و برخی دیگر از طریق مدار هشداردهنده یا ماژول خروجی فعال می‌شوند.

۷. ایزولاتور لوپ و منبع تغذیه

ایزولاتور لوپ در صورت بروز اتصال کوتاه در سیستم، کمک می‌کند مشکل به بخش‌های دیگر مدار منتقل نشود. منبع تغذیه و باتری پشتیبان نیز برق مورد نیاز پنل و تجهیزات را تامین می‌کنند.

برای مشاهده و بررسی محصولات نام برده شده و خرید سیستم اعلام حریق، به این دسته‌بندی در سامانه تخصصی مراجعه کنید.

اجزای سیستم اعلام حریق آدرس‌پذی

تفاوت سیستم آدرس‌پذیر و آنالوگ آدرس‌پذیر چیست؟

هر دو سیستم آدرس‌پذیر و آنالوگ آدرس‌پذیر، برای شناسایی تجهیزات از آدرس اختصاصی استفاده می‌کنند. تفاوت اصلی آن‌ها در نوع اطلاعاتی است که دتکتورها به کنترل پنل مرکزی ارسال می‌کنند.

ویژگیسیستم آدرس‌پذیرسیستم آنالوگ آدرس‌پذیر
شناسایی تجهیزاتبا آدرس اختصاصی با آدرس اختصاصی 
اطلاعات ارسالیوضعیت حریق، عادی یا خطا مقادیر و داده‌های مربوط به شرایط تشخیص 
پردازش اطلاعاتبر اساس وضعیت گزارش‌شده بر اساس داده‌های دریافتی و تنظیمات کنترل پنل 
قابلیت‌های تشخیصیامکانات آن به مدل سیستم بستگی دارد.ممکن است قابلیت‌هایی مانند تشخیص آلودگی حسگر و جبران تغییرات حساسیت را داشته باشد.

مزایا و محدودیت‌های سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر در کنار مزایایی مانند شناسایی سریع محل هشدار و عیب‌یابی آسان‌تر، محدودیت‌هایی نیز دارد. آشنایی با مزایا و محدودیت‌های این سیستم به شما کمک می‌کند تا با توجه به نیاز ساختمان، انتخاب مناسب‌تری داشته باشید. جدول زیر توضیحاتی کلی در این مورد ارائه می‌دهد.

مزایامحدودیت‌ها
شناسایی دقیق محل دتکتور یا شستی فعال‌شده هزینه اولیه بالاتر نسبت به سیستم متعارف 
عیب‌یابی سریع‌تر و آسان‌تر تجهیزات نیاز به تجهیزات سازگار با پنل مرکزی 
امکان پایش وضعیت هر تجهیز به‌صورت مستقل پیچیدگی بیشتر در طراحی و برنامه‌ریزی سیستم 
کاهش زمان بررسی و شناسایی محل خطا نیاز به نیروی متخصص برای نصب و راه‌اندازی 
قابلیت تعریف زون‌های نرم‌افزاری هزینه احتمالی بالاتر تعمیر و جایگزینی تجهیزات تخصصی 

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر در چه مکان‌هایی کاربرد دارد؟

این سیستم بیشتر در ساختمان‌ها و مکان‌های بزرگ استفاده می‌شود، مانند:

  • برج‌ها و مجتمع‌های بزرگ
  • بیمارستان‌ها و هتل‌ها
  • مراکز تجاری و اداری
  • انبارها و کارخانه‌ها

در محیط‌های صنعتی، باید نوع دتکتورها و تجهیزات با شرایط محیط و خطرهای موجود متناسب باشد. در محیط‌های دارای خطر انفجار نیز استفاده از تجهیزات دارای تاییدیه مناسب ضروری است.

مراحل طراحی، نصب و راه‌اندازی سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر

طراحی و نصب سیستم اعلام حریق آدرس پذیر باید توسط افراد متخصص انجام شود. مراحل اصلی آن عبارت‌اند از:

طراحی و تهیه نقشه

در ابتدا باید نقشه معماری، متراژ، تعداد طبقات، نوع کاربری و شرایط محیطی ساختمان بررسی شود. در قدم بعدی  تعداد و محل نصب دتکتورها، شستی‌ها، ماژول‌ها، پنل و مسیر کابل‌کشی مشخص می‌شود.

کابل‌کشی و نصب تجهیزات

پس از نهایی شدن طراحی، کابل‌کشی لوپ‌ها و مدارهای هشداردهنده مطابق نقشه اجرایی انجام می‌شود. سپس پنل مرکزی، دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها و سایر تجهیزات در محل‌های تعیین‌شده نصب و اتصالات آن‌ها بررسی می‌شوند.

آدرس‌دهی و تنظیم پنل

در این مرحله، تجهیزات آدرس‌پذیر شناسایی و آدرس اختصاصی آن‌ها در سیستم تعریف می‌شود. سپس زون‌های نرم‌افزاری، نام و محل تجهیزات، سناریوهای هشدار و عملکرد ماژول‌های ورودی و خروجی در پنل تنظیم می‌شوند.

تست و راه‌اندازی

عملکرد دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها، فلاشرها و ارتباط آن‌ها با پنل آزمایش می‌شود تا از عملکرد صحیح سیستم اطمینان حاصل شود.

سرویس و نگهداری

برای حفظ عملکرد سیستم، باید تجهیزات، باتری‌ها، کابل‌ها و خطاهای پنل به‌صورت دوره‌ای بررسی شوند. زمان سرویس نیز بر اساس استانداردها و دستورالعمل سازنده تعیین می‌شود.

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر

تفاوت سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر و متعارف چیست؟

در سیستم متعارف، پنل فقط بخشی از ساختمان (زون) را که هشدار در آن فعال شده نشان می‌دهد؛ اما در سیستم آدرس‌پذیر، مشخص می‌کند کدام دتکتور یا شستی هشدار داده است.

برای آشنایی بیشتر با تفاوت‌های فنی و قیمت این دو سیستم، مقاله تفاوت سیستم اعلام حریق متعارف و آدرس‌پذیر را مطالعه کنید.

استعلام قیمت سیستم اعلام حریق آدرس پذیر در کیوپیکت

انتخاب صحیح سیستم اعلام حریق، علاوه بر تامین ایمنی ساختمان، به کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی تجهیزات کمک می‌کند. اگر ساختمانی به مراتب بزرگ دارید، سیستم اعلام حریق آدرس پذیر یکی از بهترین گزینه های موجود به حساب می‌آید. زیرا تشخیص حریق را به دور از هرگونه پیچیدگی انجام میدهد و شما در کوتاهترین زمان ممکن می توانید اقدامات ایمنی را انجام دهید. البته این سیستم به دلیل استفاده از تجهیزات پیشرفته‌تر، معمولا هزینه خرید، نصب و راه‌اندازی بالاتری نسبت به سیستم متعارف دارد. در سامانه کیوپیکت می‌توانید با ثبت درخواست استعلام قیمت، پیشنهادهای تامین‌کنندگان معتبر را دریافت کرده و به راحتی تجهیزات مورد نیاز پروژه را از آن‌ها تهیه کنید.

  

سوالات متداول

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر چیست؟

در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر تمام تجهیزات یک آدرس اختصاصی دارند و کنترل پنل می‌تواند تجهیزات گزارش‌دهنده هشدار یا خطا را شناسایی کند.

هر لوپ چند دتکتور را پشتیبانی می‌کند؟

تعداد تجهیزات هر لوپ به مدل پنل، پروتکل ارتباطی و مشخصات سازنده بستگی دارد و عدد ثابتی برای همه سیستم‌ها وجود ندارد.

آیا تمام آژیرها و فلاشرها آدرس مستقل دارند؟

خیر. بعضی مدل‌ها آدرس‌پذیر هستند و برخی دیگر از طریق مدار NAC یا ماژول خروجی کنترل می‌شوند.

آیا تجهیزات آدرس‌پذیر برندهای مختلف با هم سازگارند؟

نه لزوماً. سازگاری به پروتکل ارتباطی، مدل پنل و تأییدیه سازنده بستگی دارد.

نقش ایزولاتور در سیستم آدرس‌پذیر چیست؟

ایزولاتور کمک می‌کند اثر اتصال کوتاه در بخشی از مدار محدود شود و قسمت‌های دیگر کمتر تحت تأثیر قرار بگیرند.

آیا دتکتور گاز به پنل آدرس‌پذیر متصل می‌شود؟

در صورت پشتیبانی پنل و وجود رابط سازگار، می‌توان وضعیت دتکتور گاز را از طریق ماژول دریافت کرد. در پروژه‌های صنعتی، الزامات سیستم F&G نیز باید جداگانه بررسی شوند.

آیا سیستم آدرس‌پذیر به سیستم اطفای حریق متصل می‌شود؟

بله، در صورت پشتیبانی تجهیزات و طراحی سناریوی مناسب، پنل می‌تواند از طریق ماژول‌های کنترلی با برخی سامانه‌های اطفای حریق ارتباط برقرار کند.

نظرات کاربران

0 دیدگاه

هنوز نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

اولین نفری باشید که برای این مقاله نظر می‌دهید.