آژیر اعلام حریق چیست؟
اعلام حریق
الهه کمالی
۲۶ آبان ۱۴۰۵
آژیر اعلام حریق (Fire Alarm Sounder) یکی از تجهیزات هشداردهنده در سیستم اعلام حریق است که با تولید صدای هشدار، ساکنان و افراد حاضر در ساختمان را از وقوع حریق یا شرایط اضطراری مطلع میکند. این تجهیزات در مدلهای مختلف صوتی، نوری و ترکیبی تولید میشوند و بسته به نوع ساختمان، میزان صدای محیط، وسعت فضا و الزامات ایمنی، در محلهای مناسب نصب میشوند. در این مقاله از کیوپیکت، با انواع آژیر اعلام حریق، نحوه عملکرد، مشخصات فنی و نکات مهم انتخاب و خرید این تجهیزات آشنا میشوید.
آژیر اعلام حریق چگونه کار میکند؟
آژیر اعلام حریق (Fire Alarm Sounder) به هنگام فعال شدن سیستم اعلام حریق و بروز آتشسوزی، با پخش هشدار صوتی افراد را از وجود خطر مطلع میکند تا بتوانند اقدامات لازم مانند خروج ایمن از ساختمان را انجام دهند. این وسیله بهتنهایی قادر به تشخیص حریق نیست، بلکه پس از دریافت فرمان از کنترل پنل مرکزی فعال میشود. برای مثال، با تشخیص دود یا حرارت توسط دتکتورها یا فشردن شستی اعلام حریق، کنترل پنل فرمان فعال شدن آژیر را صادر میکند. صدای آژیر باید بهاندازهای بلند و واضح باشد که در تمام قسمتهای ساختمان شنیده شود و افراد را از وقوع شرایط اضطراری آگاه کند.
برای مشاهده مدلها، مشخصات و خرید سیستم اعلام حریق میتوانید به دستهبندی آن در کیوپیکت مراجعه کنید.

انواع آژیر اعلام حریق
آژیرهای اعلام حریق بر اساس نحوه اتصال و نوع عملکرد به چند دسته تقسیم میشوند. از نظر نحوه ارتباط با پنل، دو نوع متعارف و آدرسپذیر دارند که در ادامه توضیح میدهیم.
آژیر اعلام حریق متعارف
آژیر متعارف (Conventional Sounder) یکی از انواع آژیرهای اعلام حریق است که به مدار خروجی پنل متعارف متصل میشود. این آژیرها هنگام دریافت فرمان از پنل فعال شده و صدای هشدار را پخش میکنند. در این نوع سیستم، آژیرها معمولا بهصورت گروهی و بر اساس مدار مشخصشده فعال میشوند. هنگام خرید این محصول باید به ولتاژ کاری، میزان مصرف برق و سازگاری آن با پنل اعلام حریق توجه کرد.

آژیر اعلام حریق آدرسپذیر
آژیر آدرسپذیر در سیستمهای اعلام حریق آدرسپذیر استفاده میشود و از طریق پروتکل ارتباطی سازگار با پنل مرکزی فرمان میگیرد. هر آژیر دارای آدرس مشخصی است که امکان شناسایی و کنترل آن را بهصورت مستقل فراهم میکند. این ویژگی در ساختمانهای بزرگ و پروژههایی که به مدیریت دقیقتر تجهیزات هشداردهنده نیاز دارند، اهمیت زیادی دارد.
زنگ اعلام حریق
زنگ اعلام حریق یکی دیگر از تجهیزات هشدار صوتی است که با تولید صدای زنگ ممتد یا متناوب، افراد حاضر در ساختمان را از وقوع حریق مطلع میکند. این تجهیزات معمولا با مکانیزم الکترومکانیکی یا الکترونیکی کار میکنند و در محیطهایی مانند کارخانهها، انبارها، ساختمانهای اداری و مراکز تجاری کاربرد دارند.
آژیر فلاشر اعلام حریق
آژیر فلاشر (Sounder Beacon) ترکیبی از آژیر صوتی و چراغ چشمکزن است که هنگام فعال شدن سیستم، هم صدای هشدار تولید میکند و هم با نور خود افراد را از وجود خطر آگاه میسازد. این نوع آژیر بیشتر در مکانهای شلوغ و پرسروصدا مانند کارخانهها، پارکینگها و موتورخانهها کاربرد دارد.
بیشتر بخوانید: سیستم اعلام حریق چیست

مکانیزم تولید صدای آژیر اعلام حریق چگونه است؟
آژیرهای اعلام حریق با استفاده از فناوریهای مختلفی صدای هشدار تولید میکنند. بهطور کلی، روش تولید صدا در این تجهیزات به سه دسته اصلی تقسیم میشود:
- پیزوالکتریک (Piezoelectric): در این روش، یک قطعه مخصوص با دریافت جریان الکتریکی به لرزش درمیآید و صدای هشدار تولید میکند. این فناوری بیشتر در آژیرهای الکترونیکی کوچک استفاده میشود.
- الکترونیکی (Electronic): در این نوع آژیر، مدارهای الکترونیکی وظیفه تولید صدای هشدار را بر عهده دارند. برخی مدلها امکان پخش صدا با الگوهای مختلف را نیز دارند.
- الکترومکانیکی (Electromechanical): در این روش، قطعات مکانیکی با ضربه زدن به بدنه زنگ، صدای هشدار ایجاد میکنند.
تفاوت آژیر و فلاشر اعلام حریق چیست؟
تفاوت اصلی آژیر و فلاشر اعلام حریق در نوع هشدار آنهاست. آژیر با تولید صدای بلند، افراد را از وقوع خطر مطلع میکند؛ اما فلاشر با استفاده از نور چشمکزن، هشدار دیداری ایجاد میکند. در محیطهای شلوغ و پرسروصدا، ممکن است صدای آژیر بهخوبی شنیده نشود. به همین دلیل استفاده از فلاشر در کنار آژیر اهمیت زیادی دارد. همچنین فلاشر میتواند به افراد دارای محدودیت شنوایی کمک کند تا از وقوع خطر مطلع شوند.
طریقه نصب آژیر اعلام حریق چگونه است؟
نصب آژیر اعلام حریق باید مطابق نقشه اجرایی و دستورالعمل سازنده انجام شود. ابتدا محل مناسب برای نصب دستگاه مشخص میشود، سپس پایه و بدنه آژیر در محل مورد نظر قرار گرفته و سیمکشی آن به مدار یا لوپ سیستم اعلام حریق متصل میشود. در مرحله آخر، اتصالات و عملکرد صوتی و نوری دستگاه مورد بررسی و آزمایش قرار میگیرد.
در انتخاب محل نصب آژیر باید دقت شود که صدای هشدار در تمام قسمتهای مورد نیاز ساختمان بهخوبی شنیده شود و موانعی مانند دیوار یا تجهیزات مختلف مانع انتشار صدا نشوند. همچنین در آژیرهای فلاشر باید محل نصب بهگونهای باشد که نور چشمکزن بهراحتی توسط افراد قابل مشاهده باشد .ارتفاع نصب آژیر و فلاشر نیز باید بر اساس استانداردهای مربوطه و دستورالعمل سازنده تعیین شود. برای مثال، در برخی دستورالعملهای اجرایی، ارتفاع حداقل ۲٫۱ متر از کف تمامشده برای نصب این تجهیزات در نظر گرفته شده است.
استانداردهای آژیر و فلاشر اعلام حریق
آژیر و فلاشر اعلام حریق باید طبق استانداردهای مشخصی ساخته شوند تا در زمان بروز حریق، هشدار را بهدرستی به افراد منتقل کنند. هر یک از این استانداردها، ویژگیها و نحوه عملکرد این تجهیزات را مشخص میکند. مهمترین استانداردهای مرتبط عبارتاند از:
یکی از نکات مهم در نصب آژیر اعلام حریق، میزان صدای آن در محیط است. بر اساس راهنمای CEN/TS 54-14:2018، صدای آژیر باید حداقل ۶۵ دسیبل یا ۱۰ دسیبل بیشتر از صدای محیط باشد؛ هر کدام که مقدار بیشتری دارد. همچنین در مکانهایی که افراد در آنجا خواب هستند، صدای هشدار باید در محل قرارگیری سر تخت حداقل ۷۵ دسیبل باشد. حداکثر سطح صدای مجاز نیز در نقاط حضور افراد نباید از ۱۱۸ دسیبل بیشتر شود.
استعلام قیمت آژیر اعلام حریق در کیوپیکت
انتخاب، نصب و نگهداری آژیر اعلام حریق باید با دقت و بر اساس استانداردهای ایمنی انجام شود. فراموش نکنید که در هر سیستم اعلام حریق وجود تجهیزات هشداردهنده مناسب مانند آژیر برای آگاهسازی افراد از خطر ضروری است. برای خرید آژیر اعلام حریق و دریافت قیمت بهروز از فروشندگان و تأمینکنندگان معتبر، کافی است محصولات موردنظر خود را در سامانه کیوپیکت انتخاب کرده و درخواست استعلام قیمت ثبت کنید. پیشنهادهای قیمتی و شرایط تأمین حداکثر طی ۲۴ ساعت از سوی تأمینکنندگان در کیوپیکت برای شما ارسال میشود.
سوالات متداول
۱. انواع آژیر اعلام حریق کداماند؟
آژیرهای اعلام حریق از نظر نحوه اتصال به پنل به دو نوع متعارف و آدرسپذیر تقسیم میشوند.
۲. تفاوت آژیر متعارف و آدرسپذیر چیست؟
آژیر متعارف به مدار خروجی پنل متصل میشود و معمولاً بهصورت گروهی فعال میشود؛ اما آژیر آدرسپذیر با پنل ارتباط مستقیمتری دارد و در برخی مدلها امکان شناسایی و کنترل جداگانه آن وجود دارد.
۳. آیا آژیر آدرسپذیر با هر پنل آدرسپذیری سازگار است؟
خیر. هر آژیر آدرسپذیر فقط با پنلهایی سازگار است که از پروتکل ارتباطی و مشخصات فنی آن پشتیبانی کنند. بنابراین قبل از خرید باید سازگاری آنها بررسی شود.
۴. صدای آژیر اعلام حریق باید چقدر بلند باشد؟
طبق راهنمای CEN/TS 54-14:2018، صدای آژیر باید حداقل ۶۵ دسیبل یا ۱۰ دسیبل بیشتر از صدای محیط باشد. همچنین برای بیدار کردن افراد خوابیده، حداقل صدای ۷۵ دسیبل در محل قرارگیری سر تخت در نظر گرفته شده است.
۵. آژیر اعلام حریق در چه ارتفاعی نصب میشود؟
در برخی دستورالعملهای اجرایی، ارتفاع حداقل ۲٫۱ متر از کف تمامشده برای نصب تجهیزات هشداردهنده صوتی و دیداری در نظر گرفته شده است. البته ارتفاع دقیق باید مطابق استانداردها و شرایط محل نصب تعیین شود.
۶. چگونه صدای آژیر اعلام حریق را قطع کنیم؟
در پنلهایی که قابلیت Signal Silence دارند، میتوان با استفاده از این گزینه صدای آژیر را قطع کرد. البته این کار با ریست کردن سیستم متفاوت است و قبل از انجام آن باید علت فعال شدن هشدار بررسی شود.


نظرات کاربران
0 دیدگاههنوز نظری برای این مقاله ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که برای این مقاله نظر میدهید.